اسفند ماه با نام یکی از چهره های درخشان تاریخ ایران،دکتر محمد مصدق، پیوندی ناگسستنی یافته است.چهاردهم اسفندماه سالروز در گذشت  این مرد شریف و وطنپرست است و بیست و نه اسفند هم روز ملی شدن صنعت نفت که به رهبری دکتر مصدق حاصل شد. در اینجا قصد آن دارم تا به یکی از لوایح و طرحهای ارزشمند این دولت ملی که نوعا با حیطه کاری و تحصیلی ام در ارتباط است بپردازم: لایحه نظام تامین اجتماعی.   این لایحه، طرحی پیشرو و در راستای منافع مردم بود.

« در واقع نگاه او (دکتر مصدق) به درآمدهای نفتی، نگاه هزینه جاری نبود چرا که در تدوین برنامه توسعه خود بیش از هرچیز به توسعه و آبادانی شهرها و روستاها و احداث صنایع برای تولید و اشتغال زایی تکیه می کند و لایحه نظام تامین اجتماعی را تدوین و به تصویب می رساند که در آن بر افزایش سطح رفاه و برخورداری مردم از امکان بیمه و تامین اجتماعی تاکید می ورزد.در برنامه تامین اجتماعی وی موارد زیر به چشم می آید که در مقام پیشرفته ترین قوانین اجتماعی است.  

اول_پیشگیری و کمک های اولیه 

دوم_ حوادث و بیماری و ازکار افتادگی ناشی از غیر کار  

سوم_ حوادث و بیماری های ناشی از کار 

چهارم_ کمک هزینه ازدواج 

پنجم_ حاملگی و وضع حمل 

ششم_ کمک عائله مندی 

هفتم_ بازنشستگی 

هشتم_ کمک هزینه کفن و دفن 

نهم_ کمک به بازماندگان کارگر متوفی  

دهم_ حقوق ایام بیکاری » * 

اگر چه دولت ملی دکتر مصدق با دسیسه های خارجی و داخلی فراوان سرانجام با کودتایی آمریکایی_ انگلیسی و البته ایرانی!!( عناصر داخلی مخالف جنبش، ضربه های مهلک تری زدند و اگر آنان نبودند، اجانب هم دراین ماجرا موفق نمی شدند) سقوط کرد ولی برخی آثار مثبتش در همان زمان کوتاه حیات آن دولت هم، چنان ماندگار شد که تاثیرش تابعدها باقی ماند.ازجمله همین لایحه نظان تامین اجتماعی که اثرش بر برنامه های بعدی هم مشهود است ودر بررسی آن باید آن روزگار و آن شرایط را در نظر گرفت و آن را در همان ظرف زمانی تحلیل نمود که در اینصورت باز هم پیشرو بودن طرح اثبات می شود.

*از مقاله «راه ناتمام» نوشته حمید مافی، روزنامه اعتماد مورخ 15/ 12 / 85